mmazur.7thguard.net

Mocno spóźniona ostatnia część serii tekstów o młodych ludziach z nadmiarem wiedzy technicznej, w którym m.in. wyjaśniam o co właściwie chodziło w tytule (część pierwsza, czyli wstęp, część druga, czyli trochę konkretów z miejsca pracy i część trzecia, czyli rozważania o nieznajomości życia).

Podsumowanie

Te kilkadziesiąt akapitów, które do tej pory napisałem, można zasadniczo streścić w jednym zdaniu -- nie ma fizycznej możliwości, żeby ktoś tak młody nie popełniał błędów tak bezpośrednio jak i pośrednio związanych ze swoim zawodem (o innych dziedzinach życia nie wspominając).

Można by zapytać -- a niby dlaczego? Tych wpadek, które opisałem, przecież nie jest wcale tak trudno uniknąć. Wystarczy słuchać rad innych ludzi i "nie wybiegać przed szereg". Wszyscy mówią, żeby iść na studia? To idę na studia. W nowym miejscu pracy wszyscy uważają, że system jest zrobiony tak, jak ma być? To niczego nie ruszam i nie kwestionuję. Etc, etc.

Niestety, tak się nie da. Główną cechą odróżniającą ogólnie pojętego specjalistę od zwykłego człowieka jest to, że ten pierwszy jest pewny swoich decyzji ponieważ zgadzają się one z jego wiedzą i dotychczasowym doświadczeniem, a jeśli nie jest pewny, to zdaje sobie z tego faktu sprawę i idzie się douczyć. Taki sposób myślenia wymaga odwagi do kwestionowania wszystkiego i wszystkich. Nie da się zrobić czegoś lepiej niż inni, jeśli wychodzi się z założenia, że tak jak jest, jest najlepiej jak się da.

I znowu, nasz młody zdolny jest w bardzo "wrażliwym" dla siebie okresie. Z jednej strony ma on już świadomość wartości własnej wiedzy i doświadczenia. Na dodatek jest zapewne świadom dotychczasowej ewolucji swojej wiedzy i poglądów oraz udziału, jaki w całym procesie miały różne cechy jego charakteru (samokrytycyzm). Niestety brakuje mu jeszcze najważniejszej lekcji -- nietrywialnej sytuacji, w której to wszystko go zawiedzie, a która pozwoli mu na nabranie rzeczywistego dystansu do samego siebie i własnych umiejętności (albo na popadnięcie w kompleksy i zamknięcie się w sobie). (Przy czym najprawdopodobniej najboleśniejsze będzie nie tyle przejechanie się na własnej wiedzy i doświadczeniu, bo jest oczywiste, że te są ograniczone, ale na samokrytycyzmie, który nie ostrzeże w porę przed zbliżającą się ścianą.)

I niestety jestem zdania, że jest to jedna z tych rzeczy, których nie wystarczy wiedzieć intelektualnie. Żeby rzeczywiście zrozumieć co i jak, trzeba takie wpadki po prostu przeżyć. W przeciwnym wypadku będzie to tylko sucha informacja gdzieś z tyłu głowy, z której potencjalnych implikacji młody człowiek będzie sobie zdawał sprawę bardzo mgliście.

(I nie, świadomość, że czysto intelektualnie się zrozumieć nie da, też tu dużo nie pomoże. Trzeba po prostu zaakceptować fakt, że jest jakaś określona ilość wpadek, które wypada zaliczyć. I najlepszym, co w takim wypadku można zrobić, to odpowiednio się zawczasu wyedukować, żeby później nie mieć problemu ze zrozumieniem dlaczego przed chwilą wszystko się rozsypało.)

Ucz się ucz, (potencjalnie) gorzej wypadniesz w pracy

Moje rady? Nigdy nie zapominaj o samokrytycyzmie i zaakceptuj to, że potkniesz się nie raz i to często w dosyć spektakularny sposób. Pamiętaj, że mierzysz wyżej od swoich rówieśników, nie dziw się więc, że jeśli się pomylisz, to będzie to znacznie bardziej widowiskowe. Naucz się rozpoznawać własne wpadki, wyciągać z nich wnioski i przyznawać do nich.

Poza tym nie rezygnuj z asekuranctwa, jeśli nic cię to nie kosztuje. Nie wygłaszaj swoich opinii i nie podejmuj decyzji wcześniej, niż jest to konieczne. Jeśli kilka razy złapiesz się na tym, że zrobiłeś/powiedziałeś coś, co później okazało się błędem, a nie było żadnych przeciwwskazań przed odczekaniem jakiegoś czasu zanim podjąłeś działanie, to w końcu się nauczysz. Mi już wychodzi. Oprócz tych razów, w których mi nie wychodzi.

Naucz się komunikować z innymi ludźmi. Czasy samotnych wynalazców minęły dawno temu.

Małe P.S.

Zaryzykowałbym wręcz stwierdzenie, że pewność siebie u bardzo młodych ludzi, którzy tak naprawdę jeszcze niewiele potrafią, ale dzięki niej nie boją się eksperymentować, jest jak najbardziej pozytywną cechą. Tak, na początku będą na nich wszyscy wrzeszczeć, że za dużo psują, ale (a) od tego psucia się bardzo dużo nauczą, (b) zaprawią się we flejmach, czyli zgrubnie im skóra i w końcu (c) jakiś czas później ta pewność siebie im zostanie, ale tym razem będzie już uzasadniona, bo rzeczywiście będą potrafili całkiem sporo. Oczywiście przy założeniu, że mają wystarczająco samokrytycyzmu, żeby po drodze nie przesadzić.

(Brak grubej skóry, zwłaszcza w tym początkowym okresie, gdy powinno się dużo eksperymentować, a co za tym idzie co chwilę ktoś na nas wrzeszczy że źle, to jest zapewne jeden z głównych powodów, dla których w Open Source jest tak mało kobiet.)

Data 20 IX 2006, 18:04:25.

»

Adde commentarium.

Trackback link.